www.cioworldmagazine.com

 Breaking News

โปรตุเกส: บทเรียนการก้าวสู่ประเทศรายได้สูง

โปรตุเกส: บทเรียนการก้าวสู่ประเทศรายได้สูง
July 12
15:43 2018

“วิเคราะห์กรณีศึกษาประเทศโปรตุเกส ใน3 ปัจจัยหลัก ที่ประสบความสำเร็จในการเปลี่ยนแปลงจากประเทศเศรษฐกิจรายได้ปานกลางไปสู่เศรษฐกิจรายได้สูง”

ประเทศเพื่อนบ้านอย่างมาเลเซียมีเป้าหมายที่ชัดเจนในการพัฒนาประเทศให้เป็นประเทศพัฒนาแล้วหรือประเทศรายได้สูง (รายได้ประชาชาติต่อหัวอยู่ที่ 15,000ดอลลาร์ ตามเกณฑ์ของธนาคารโลก) ภายในปี 2020 โดยปัจจุบัน ประเทศมาเลเซียมีรายได้ต่อหัวประชากร (GNI per capita, Atlas method) ในปี 2016 อยู่ที่ 9,860 ดอลลาร์ ขณะที่ประเทศไทยมีรายได้ต่อหัวประชากรอยู่ที่ 5,640ดอลลาร์

มาเลเซียกำลังจะทิ้งห่างประเทศไทยไปเรื่อยๆ การพัฒนาประเทศไทยให้เป็นประเทศรายได้สูงโดยเร็ว จึงเป็นเป้าหมายที่เราควรผลักดันให้เกิดขึ้นจริง ซึ่งผมหวังว่าประเทศไทยจะกลายเป็นประเทศรายได้สูงภายในปี 2030

รายงานวิจัยเรื่อง Making the Transition from Middle-income to Advanced Economiesโดย Alejandro Foxley และ FernandpSossgorf (2011) ได้นำเสนอ5 กรณีศึกษาที่น่าสนใจของประเทศที่ประสบความสำเร็จในการเปลี่ยนแปลงจากประเทศเศรษฐกิจรายได้ปานกลางไปสู่เศรษฐกิจรายได้สูงผมขอยกบทเรียนของประเทศโปรตุเกสมาวิเคราะห์โปรตุเกส ขึ้นชื่อว่าเป็นประเทศที่มีอัตราการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจที่ไม่มีเสถียรภาพ จึงมี 2 ช่วงเวลาในการก้าวสู่การเป็นประเทศรายได้สูง

ดร.เกรียงศักดิ์ช่วงแรกปี 1986 – 1991 ในช่วงนี้เศรษฐกิจของโปรตุเกสเติบโตกว่า 2.6 เท่า จนทำให้ก้าวขึ้นเป็นประเทศรายได้สูงในปี 1991 โดยมีรายได้ต่อหัวประชากรอยู่ที่ 8,190 ดอลลาร์
ช่วงที่ 2 ปี 2003 – 2008 เศรษฐกิจโปรตุเกสเติบโตในระดับสูงอีกครั้ง จนทำให้มีรายได้ต่อหัวประชากรเพิ่มขึ้นเป็น22,440ดอลลาร์ในปี 2008 และประเทศโปรตุเกสยังคงเป็นประเทศรายได้สูงอยู่จวบจนปัจจุบัน

ปัจจัยสำคัญทางยุทธศาสตร์ของโปรตุเกส ที่ส่งผลต่อการพัฒนาเศรษฐกิจให้เปลี่ยนจากประเทศรายได้ปานกลาง เป็นประเทศเศรษฐกิจรายได้สูง ประกอบด้วย 3 ปัจจัยหลัก ดังนี้

1) การวิจัยและพัฒนา
โปรตุเกสให้ความสำคัญกับการลงทุนด้านการวิจัยและพัฒนา โดยโปรตุเกสมีค่าใช้จ่ายด้านการวิจัยและพัฒนาเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จาก 405 ล้านดอลลาร์ในปี 1982 เพิ่มขึ้นกว่า 2 เท่าเป็น 823 ล้านดอลลาร์ ในปี 1989 และเพิ่มขึ้นเป็น1,067 ล้านดอลลาร์ ซึ่งส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI)โดยในปี 1990 มีมูลค่าอยู่ที่ 2,363 ล้านดอลลาร์คิดเป็นร้อยละ 3 ของ GDP และในปี 1991 มีมูลค่าอยู่ที่ 2,187 ล้านดอลลาร์คิดเป็นร้อยละ 2.45 ของGDP

2)การเข้าร่วมสหภาพยุโรป
การเข้าร่วมสหภาพยุโรปของโปรตุเกสในปี 1986 ส่งผลให้เศรษฐกิจของโปรตุเกสขยายตัวในระดับสูง ด้วยการยกเว้นอัตราภาษีศุลกากรและการลดหย่อนอัตราภาษีศุลกากรให้กับประเทศสมาชิก การเพิ่มขีดความสามารถในการส่งออก ด้านการผลิตและการลงทุน ตลอดจนการส่งเสริมการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ จากในปี 1984 ที่โปรตุเกสมีอัตราการขยายตัวของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศที่แท้จริง (Real GDP Growth) ติดลบที่ร้อยละ 1.88จึงส่งผลให้เศรษฐกิจโปรตุเกสกลับมาขยายตัวในระดับสูง โดยมีอัตราการขยายตัวสูงสุดที่ร้อยละ 7.49 ในปี 1988

ไม่เพียงเท่านั้น การเข้าเป็นสมาชิกสหภาพยุโรปยังทำให้เศรษฐกิจโปรตุเกสมีเสถียรภาพมากขึ้น โดยก่อนการเข้าร่วมสหภาพยุโรป โปรตุเกสประสบกับปัญหาเงินเฟ้ออยู่ในระดับสูงกล่าวคือ มีอัตราเงินเฟ้อทั่วไปอยู่ที่ร้อยละ 21.68 ในปี 1982 และเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 28.38 ในปี 1984 ทำให้โปรตุเกสต้องพยายามควบคุมอัตราเงินเฟ้อให้อยู่ในระดับต่ำตามหลักเกณฑ์ของสหภาพยุโรปส่งผลทำให้อัตราเงินเฟ้อทั่วไปลดลงอย่างรวดเร็วจากร้อยละ 19.46 ในปี 1985 มาอยู่ที่ร้อยละ 12.33 ในปี 1986 และ ลดลงเหลือเพียงร้อยละ 5.42 ในปี 1994

23)มูลค่าเพิ่มในภาคบริการ
เนื่องจากโปรตุเกสไม่มีทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญ โดยเฉพาะสินแร่หรือพลังงาน เศรษฐกิจของโปรตุเกสจึงขึ้นกับภาคบริการ โดยมีผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศภาคบริการขยายตัวสูง มีมูลค่าภาคบริการเพิ่มขึ้นจาก 2.07 พันล้านดอลลาร์ ในปี 1977 หรือร้อยละ 9.65 ของ GDP เป็น 9.76พันล้านดอลลาร์ ในปี 1984 หรือคิดเป็นร้อยละ 38 ของ GDP

นับตั้งแต่ในอดีตมาจนปัจจุบัน ภาคบริการของโปรตุเกสยังคงมีศักยภาพสูงในการสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากการท่องเที่ยวซึ่งทำรายได้ประมาณ 4.8 พันล้านดอลลาร์ต่อปี จากนักท่องเที่ยวซึ่งเข้าไปเที่ยวโปรตุเกสประมาณปีละ 12 ล้านคนจะเห็นได้จากการค้าภาคบริการของโปรตุเกสเกินดุลมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง จากประมาณ 2 พันล้านดอลลาร์ ในปี 1996 เป็น 13.8 พันล้านดอลลาร์ ในปี 2015

ประเทศโปรตุเกสมีการบริหารจัดการเศรษฐกิจมหภาคและวัฏจักรเศรษฐกิจอย่างดี มีความเข้าใจสาเหตุของปัญหา ค้นหาวิธีการที่จะช่วยให้ประเทศหลุดพ้นจากสภาพปัญหาที่กำลังเผชิญ และมีทิศทางในการแก้ไขปัญหาอย่างชัดเจน โดยระบบเศรษฐกิจมีการพัฒนาและเปลี่ยนแปลงไปพร้อมๆ กับเสถียรภาพทางการเมืองที่ค่อยๆ มั่นคงขึ้น

ทั้งนี้ สำหรับการขับเคลื่อนประเทศไทยให้หลุดพ้นจากกับดักรายได้ปานกลาง จำเป็นต้องอาศัยอำนาจภาครัฐในการดำเนินนโยบายเศรษฐกิจมหภาคอย่างมีประสิทธิสภาพ มองเห็นภาพรวมและสามารถจัดการกับต้นเหตุของการติดกับดักรายได้ปานกลาง และลงมือแก้ไขและพัฒนาอย่างจริงจัง

 

Tags

Related Articles