www.cioworldmagazine.com

 Breaking News

วิกฤต การศึกษาไทย ยุค COVID-19 ที่ต้องทบทวนใหม่อีกครั้ง (ตอนที่ 1)

วิกฤต การศึกษาไทย ยุค COVID-19 ที่ต้องทบทวนใหม่อีกครั้ง (ตอนที่ 1)
May 26
11:51 2020

ผู้เขียนในฐานะที่เคยทำงานในวงการเทคโนโลยีการศึกษาหรือ e-Learning มานานกว่า 20 ปี และวงการดิจิทัลมีเดีย อยากจะถอดบทเรียนให้เห็นจากเหตุการณ์วิกฤตการศึกษาไทยยุค COVID-19 ที่จะต้องได้รับการแก้ไข ในอนาคต

 

จากวิกฤตโรคระบาดทั่วโลกที่ดำเนินมากว่า 5 เดือนมาแล้วนั้นส่งผลกระทบในวงกว้างทุกภาคส่วนและต้องทำการปรับตัวให้สอดคล้องกับสภาวการณ์ใหม่หรือที่เรียกว่า New Normal ไม่ว่าจะเป็นการดำเนินชีวิต การดำเนินธุรกิจ หรือแม้กระทั่งการเรียนการสอน และดูเหมือนจะกลายเป็นประเด็นร้อนมาทันทีโดยเฉพาะการแพร่กระจายยังโลกสื่อสังคมหรือ Social Media กลายเป็นดราม่าที่ประจานวงการศึกษาในประเทศได้อย่างน่าอับอายยิ่งนัก

เหนือกว่านั้นมันสะท้อนให้เห็นการบริหารการศึกษาที่น่าจะสำคัญเป็นอันดับต้นๆไม่แพ้การพัฒนาประเทศในด้านต่างๆหรือเผลอๆต้องเร่งพัฒนาแก้ไขเป็นอันดับแรกมากว่าการเตรียมสร้างเขตเศรษฐกิจพิเศษที่เชื้อเชิญต่างชาติมาลงทุนหาเงินเข้าประเทศและนายทุน

บทความโดย: อภิสิทธิ์ ไชยประสิทธิ์ ผู้เชี่ยวชาญและนักวิชาการด้านสื่อดิจิทัล อนุกรรมาธิการและผู้ช่วยเลขานุการ คณะอนุกรรมาธิการพิจารณาศึกษาเกี่ยวกับดาวเทียมและสื่อดิจิทัลเพื่อความมั่นคงของรัฐ คณะกรรมาธิการทหาร วุฒิสภา อาจารย์พิเศษบรรยายด้านความมั่นคงทางไซเบอร์ ให้หลายสถาบันและหน่วยงานด้านความมั่นคงของประเทศ

ในขณะที่ ทั้งระบบนิเวศน์ของระบบการศึกษา (ครู นักเรียน สถาบันการศึกษา หลักสูตร สื่อการเรียน เทคโนโลยี ฯ) ยังออกแบบและพัฒนาสอนในระบบ e-Learning หรือ การสอนแบบผสมผสาน หรือ Blended Learning ไม่เป็น เทคโนโลยีที่จะนำมารองรับการสอนยังไปไม่ทั่วถึง ซ้ำร้ายยังมีแต่ข่าวที่น่าสลดใจของวงการแม่พิมพ์ของชาติเสมอๆให้คนวิชาชีพอื่นมาเหยียบย่ำวิชาชีพครูให้จมดินยิ่งขึ้น

ผู้เขียนในฐานะที่เคยทำงานในวงการเทคโนโลยีการศึกษาหรือ e-Learning มานานกว่า 20 ปี และวงการดิจิทัลมีเดีย ที่ต้องใช้ความคิดสร้างสรรค์ผสมผสานกับหลักการออกแบบและเทคโนโลยี ใคร่อยากจะถอดบทเรียนให้เห็นจากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นถึงปัญหา ที่จะต้องได้รับการแก้ไข ในอนาคต

เพราะเชื่อว่ารูปแบบการเรียนแบบผสมผสาน หรือ e-Learning และ Blended Learning ในยุค New Normal จะเป็นตัวขับเคลื่อนการเรียนการสอนให้เกิดประสิทธิภาพในอนาคตอย่างแน่นอน และจะมีบทบาทสำคัญนับต่อจากนี้ซึ่งเราจะต้อง ก้าวผ่านปัญหาเหล่านี้ไปได้ด้วยกัน

ถอดบทเรียน จาก COVID-19 สู่ New Normal การศึกษา

เริ่มต้นจากปัญหา COVID-19 ที่เกิดขึ้นทำให้ เราต้องทำ Social Distancing ประเทศเราโชคดีที่อยู่ห้วงปิดเทอม โรงเรียนหยุดแต่เมื่อมีการคาดการณ์ว่าเราอาจต้องอยู่ในภาวการณ์แบบนี้อีกนาน

และก็ใกล้จะเปิดเทอมแล้ว การวางยุทธศาสตร์การจัดการเรียนการสอน โดยกระทรวงศึกษาธิการ จำเป็นจะต้องวางแผนรองรับ จัดการศึกษา ให้ครอบคลุมและทั่วถึง

ย้ำว่าต้องวางแผนดีๆอย่าบ้าจี้ตามนักวิพากษ์ที่คอยจี้ให้เปิดเรียนในสถานการณ์ที่สุ่มเสี่ยง เวลานี้เราอาจต้องวิเคราะห์น้ำหนักกันว่าเราจะให้น้ำหนัก Domain of Learning ของผู้เรียนไปทางไหน หรือออกแบบการสอน (Instructional design) ให้ตอบโจทย์ในสถานการณ์เช่นนี้ เป็นอีกหนึ่งปัจจัยในการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้

แน่นอนว่า กำลังของส่วนภาคการศึกษาเอกชนย่อมมีความพร้อม ทั้งในแง่ของงบประมาณ บุคลากร ที่มีเงินเดือนสูงกว่าฐานเงินเดือนของข้าราชการครูเพื่อไป ย่อมสามารถที่จะจัดการเรียนการสอน ผ่านระบบ e-Learning ได้ง่ายและดีกว่าแน่นอน สถาบันการศึกษาในภาครัฐ จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องทุ่มทรัพยากรและบุคลากรรวมถึงการแสวงหา พันธมิตร หรือหน่วยงานอื่นๆเข้ามาช่วย

ซึ่งจริงๆแล้วถามว่าเมื่อเกิดเหตุการณ์ ส่วนงานต่างๆก็เข้ามาช่วยเหลือยกตัวอย่างเช่นภาคเอกชนที่ดูเกี่ยวกับเรื่องของ การโทรคมนาคมและกสทช. เช่นกัน ก็ได้ออกมาช่วยเหลือในแง่ของการเพิ่มและการขยายแบนด์วิดธ์โครงการอินเทอร์เน็ตฟรี (แต่ไม่เห็นโครงการอินเทอร์เน็ตประชารัฐออกมาพูดถึงเรื่องนี้เลย)เพื่อลดภาระให้กับประชาชนในการทำงาน WFH หรือเด็กๆในการเรียนออนไลน์

ก่อนผลักภาระให้โรงเรียนและครูในการทำการเรียนการสอนแบบ e-Learning นั้น กระทรวงศึกษาธิการ ต้องวิเคราะห์โจทย์ให้แตกถึงผลกระทบในทุกมิติ ทั้งทางบวกและทางลบว่า การจัดการศึกษาในสภาพความเหลื่อมล้ำของสังคมไทย ควรจะจัดการศึกษาอย่างไรให้เหมาะสม จะได้ไม่กลายเป็นคลื่นใต้น้ำและเป็นกระแสในการโจมตีกระทรวงศึกษาหรือรัฐบาลในกรณีที่ฝ่ายการเมืองนำประเด็นปัญหาต่างๆมาเป็นกรณีทางการเมือง

ในการจัดการศึกษา แบบ Online Learning นั้น ไม่ใช่แค่ว่า แปลงเอกสารให้เป็นดิจิทัล หรือถ่ายวิดีโอคลิปอาจารย์ผู้สอนแล้วใช้ PowerPoint มานำเสนออย่างเดียว ผู้เขียนเคยกล่าวไปแล้วหลายครั้งถึงความสำคัญในการทำ High level Design โดยใช้กระบวนการ ADDIE (Analysis Design Development Implementation Evaluation) มาเป็นหลักในการวางแผนออกแบบเพื่อกำหนดยุทธศาสตร์และแผนการออกแบบการสอน และการผลิตสื่อการสอนให้เหมาะสมวามแม่นยำและวางแผนได้ตรงจุดแก่ผู้เรียน

ซึ่งในกรณีที่เกิดขึ้นในสถานการณ์ถึงแม้ค่อนข้างที่จะลำบากสำหรับผู้ออกแบบ เพราะกลุ่มเป้าหมายทั่วประเทศน่าจะมีความแตกต่างกันพอสมควร ดังนั้นเราคงไม่สามารถที่จะเปรียบเทียบ การนำเสนอการสอนระหว่างภาคเอกชนกับภาครัฐได้

การทำ Analysis Phase มีความสำคัญอย่างยิ่งในการวิเคราะห์กลุ่มเป้าหมายในมิติต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นตัวผู้เรียนว่ามีความพร้อมระดับไหน ครอบครัว ฐานะ การเข้าถึงเทคโนโลยีเพื่อเป็นตัวกำหนดเนื้อหา ในการนำเสนอในรูปแบบที่เหมาะสมเท่าเทียมกันในองค์ความรู้หลัก และครูแต่ละโรงเรียนจึงรับลูกมาออกแบบการสอนต่อให้เหมาะกับบริบทของพื้นที่ตน

ส่วนการวิเคราะห์ด้านโครงข่ายเทคโนโลยีสารสนเทศ ที่มารองรับ หรือ IT Infrastructure Analysis เป็นสิ่งสำคัญและเห็นผลสำคัญในเหตุการณ์ครั้งนี้เป็นอย่างยิ่ง เพราะเราจะเห็นถึงปัญหาที่เกิดขึ้น ในความพร้อมของ IT Infrastructure ประเทศและสถานศึกษาที่มีความแตกต่างกันอย่างยิ่ง

และเป็นสิ่งที่ทำให้เราต้องย้อนกลับมาพิจารณากันว่า ในขณะที่เรากำลังจะโตและวางโครงข่ายในการดำเนินธุรกิจพัฒนาประเทศแต่ในขณะเดียวกัน การศึกษาที่ต้องการการลงทุนในเรื่องของ ICT Infrastructure ทั่วประเทศไม่ให้เกิดความแตกต่างและเหลื่อมล้ำนั้นเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง

เหตุการณ์ครั้งนี้มันบ่งบอก ความแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิงระหว่างนักเรียนในเมืองกับนักเรียนชายขอบนักเรียนต่างจังหวัด มันบ่งบอกถึงความพร้อมของกระทรวงศึกษาธิการ มีความพร้อมหรือไม่ในการจัดการศึกษาให้กับผู้เรียนที่มีความแตกต่างกัน มันแสดงถึงความไม่ทั่วถึง ช่องว่างระหว่างการศึกษาระหว่างคนรวยและคนจน

อ่านตอนที่ 2 (ตอนจบ) >> วิกฤตการศึกษาไทยยุค COVID-19 ที่ต้องทบทวนใหม่ อีกครั้ง (ตอนที่ 2 จบ)

Related Articles

0 Comments

No Comments Yet!

There are no comments at the moment, do you want to add one?

Write a comment

Write a Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.